Giriş: Qlobal Maliyyə Bazarları üçün Həlledici Həftə

Dünyanın müxtəlif ölkələrindəki investorlar olduqca gərgin iqtisadi həftəyə hazırlaşırlar. Belə ki, dünyanın ən nüfuzlu üç mərkəzi bankının iclasları mühüm iqtisadi göstəricilərin açıqlanması ilə eyni vaxta təsadüf edir.

ABŞ Federal Ehtiyat Sistemi (FED) Yaxın Şərqdə artan gərginlik fonunda faiz dərəcəsi ilə bağlı qərarını açıqlamağa hazırlaşdığı bir vaxtda, Avropa iqtisadi artım və inflyasiya göstəricilərini, eləcə də İngiltərə Bankının faiz dərəcəsi ilə bağlı qərarını gözləyir. Eyni zamanda, Asiyada diqqət Yaponiya Bankının pul siyasəti iclasına və Çinin sənaye fəaliyyəti ilə bağlı göstəricilərinə yönəlib.

Bu hadisələr, enerji qiymətlərində son dövrlərdə müşahidə olunan artımın başlıca səbəb olduğu və yenidən güclənən inflyasiya təzyiqləri fonunda qlobal pul-kredit siyasətinin gələcək istiqaməti barədə hərtərəfli mənzərə formalaşdıracaq.

1. ABŞ İqtisadiyyatı: FED-in Bəyanatı Faiz Qərarından Daha Vacibdir

Nəticələrinin çərşənbə günü açıqlanacağı gözlənilən ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) iclası bu həftənin iqtisadi gündəminin əsas hadisəsi hesab olunur. Gözləntilərə görə, FED əsas faiz dərəcəsini hazırkı 3,50%–3,75% diapazonunda saxlayacaq. Lakin bazarların diqqəti yalnız qərarın özünə deyil, həm də onu müşayiət edən bəyanata yönələcək. Xüsusilə, bəyanatda sentyabr iclasında faiz dərəcəsinin 0,25 faiz bəndi artırılacağına dair siqnalların verilib-verilməyəcəyi diqqət mərkəzində olacaq. Hazırda bazarlar məhz bu ssenarini qiymətlərə daxil ediblər.

FED Sədrinin Tərzi və Bunun Bazar Gözləntilərinə Təsiri

Bəzi analitiklər hesab edirlər ki, FED sədri Kevin Warsh aydın gələcək istiqamətləndirmədən qısa və yığcam ünsiyyət tərzinə üstünlük verir. Bu isə faiz dərəcələrinin gələcək trayektoriyası ilə bağlı açıq siqnallar gözləyənləri məyus edə bilər.

Bununla belə, bu qeyri-müəyyənliyin bazarın sentyabr ayında faiz artımının baş verəcəyinə dair güclü inamını sarsıtması gözlənilmir. Xüsusilə enerji qiymətlərinin yüksəlməsi və süni intellektlə bağlı tələbatın inflyasiyanı yenidən sürətləndirə biləcəyi narahatlıqları bu gözləntini gücləndirir. Bununla yanaşı, bəzi analitiklər hesab edirlər ki, yalnız ABŞ–İran gərginliyinin sürətlə və nəzərəçarpacaq dərəcədə azalacağı təqdirdə faiz dərəcələri 2026-cı il ərzində dəyişməz qala bilər.

Bu Həftə İzlənilməli Əsas ABŞ İqtisadi Göstəriciləri

  • İyun ayı üzrə Şəxsi İstehlak Xərcləri (PCE) indeksi
  • İkinci rüb üzrə ÜDM-in göstəricisi, mülayim artım  olacağı gözlənilir.
  • İyun ayı üzrə xarici ticarət balansı - kəsirin cüzi şəkildə azalacağı proqnozlaşdırılır.
  • İstehlakçı etimadı indeksi - göstəricinin sabit qalacağı gözlənilir.

2. Avropa İqtisadiyyatı: İnflyasiya Qarşısında Təmkin, Gözlər Sentyabr Addımında

Avrozona və Avropa Mərkəzi Bankı

Ötən həftə Avropa Mərkəzi Bankı faiz dərəcələrini dəyişməz saxlasa da, bu qərar keçən ayki artımdan sonra sentyabr ayında əlavə bir faiz artımı üçün qapını açıq saxlayır.

Bir sıra aparıcı iqtisadçılar hesab edirlər ki, bu, inflyasiyanı tələsmədən hədəf səviyyəsinə qaytarmağa yönəlmiş mərhələli yanaşmadır. Baxmayaraq ki, inflyasiya illərdir hədəf göstəricisini üstələyir, bu yanaşma siyasətçilərin sərt monetar sıxlaşdırmaya əl atmaq əvəzinə inflyasiyanın hədəfə tədricən qayıtmasını qəbul etməyə hazır olduqlarını göstərir.

Cümə axşamı açıqlanacaq aşağıdakı göstəricilər bazarlar üçün həlledici əhəmiyyət daşıyacaq:

  • Avrozonanın dörd ən böyük iqtisadiyyatı — Almaniya, Fransa, İtaliya və İspaniya üzrə ikinci rüb ÜDM göstəriciləri, həmçinin bütövlükdə avrozona üzrə ÜDM məlumatları.
  • İspaniya və Almaniya üzrə ilkin inflyasiya göstəriciləri.
  • Avropa Komissiyasının biznes və istehlakçı etimadı sorğuları.
  • İyun ayı üzrə işsizlik göstəriciləri.

Cümə günü isə iqtisadi mənzərəni tamamlayacaq məlumatlar açıqlanacaq:

  • Fransa, İtaliya və avrozona üzrə ilkin inflyasiya göstəriciləri.
  • İtaliya üzrə biznes və istehlakçı etimadı sorğularının nəticələri.

Cümə Axşamı və Cümə Günü Açıqlanacaq Əsas Avropa İqtisadi Göstəriciləri

Cümə axşamı açıqlanacaq aşağıdakı göstəricilər bazarlar üçün həlledici əhəmiyyət daşıyacaq:

  • Avrozonanın dörd ən böyük iqtisadiyyatı — Almaniya, Fransa, İtaliya və İspaniya üzrə ikinci rüb ÜDM göstəriciləri, həmçinin bütövlükdə avrozona üzrə ÜDM məlumatları.
  • İspaniya və Almaniya üzrə ilkin inflyasiya göstəriciləri.
  • Avropa Komissiyasının biznes və istehlakçı etimadı sorğuları.
  • İyun ayı üzrə işsizlik göstəriciləri.

Cümə günü isə iqtisadi mənzərəni tamamlayacaq məlumatlar açıqlanacaq:

  • Fransa, İtaliya və avrozona üzrə ilkin inflyasiya göstəriciləri.
  • İtaliya üzrə biznes və istehlakçı etimadı sorğularının nəticələri.

İngiltərə Bankının Faiz Qərarı: Faizlər 3,75%-də Qalacaqmı?

Böyük Britaniyada həftənin ən çox izlənilən daxili iqtisadi hadisəsi - cümə axşamı Bank of England-ın faiz qərarı olacaq. Bazar iştirakçıları geniş şəkildə faiz dərəcələrinin 3,75% səviyyəsində saxlanılacağını gözləyirlər. Pul Siyasəti Komitəsində isə ehtimal olunur ki, səsvermə zamanı əksəriyyət faizləri dəyişməz saxlamağın, azlıq isə faiz artımının tərəfdarı olacaq.

Qlobal miqyasda enerji qiymətlərinin yüksəlməsi fonunda bəzi analitiklər hesab edirlər ki, Bank gələcəkdə faiz artımı ehtimalını tamamilə istisna etməyəcək və əlavə sərtləşdirmə üçün imkan saxlayacaq.

3. Asiya İqtisadiyyatı: Yaponiya Son Faiz Artımını Qiymətləndirir, Çin Fabrik Fəaliyyətini İzləyir

Yaponiya Bankının Pul Siyasəti İclası

Yaponiy Bankının cümə günü başa çatacaq iki günlük iclasında pul siyasətini dəyişməz saxlaması gözlənilir. Siyasətçilər faiz dərəcələrini 1%-ə çatdıran son artımın təsirlərini qiymətləndirirlər.

Bank eyni zamanda inflyasiya və iqtisadi artımla bağlı yenilənmiş proqnozlarını açıqlayacaq. Diqqət əsasən bu proqnozların monetar siyasətin “normallaşma” tempində hər hansı dəyişiklik siqnalı verib-verməyəcəyinə yönələcək.

Bəzi analitiklər isə növbəti faiz artımının hələ də oktyabr ayında baş verəcəyini gözləyirlər.

İclasdan Əvvəl İzləniləcək Əsas Yaponiya İqtisadi Göstəriciləri

  • Tokio üzrə istehlakçı inflyasiyası
  • Sənaye istehsalı
  • Pərakəndə satış göstəriciləri
  • İyun ayı üzrə məşğulluq məlumatları

Çin: İyul Ayı üzrə Satınalma Menecerləri İndeksləri Gözlənilir

Çində həftə nisbətən daha sakit görünür, lakin diqqət cümə günü açıqlanacaq iyul ayı üzrə Satınalma Menecerləri İndekslərinə (PMI) yönələcək. Bu göstəricilər Yaxın Şərqdəki gərginliyin nəticələrindən tutmuş davam edən ticarət mübahisələrinə və süni intellektin sürətli inkişafına qədər bir sıra təzyiqlər fonunda dünyanın ikinci ən böyük iqtisadiyyatında biznes əhval-ruhiyyəsi barədə məlumat verəcək.

Bəzi analitiklər rəsmi istehsal PMI göstəricisinin cüzi azalacağını gözləyirlər. Buna səbəb kimi bəzi əmtəə qiymətlərindəki korreksiya və xammal ehtiyatlarının daha yavaş bərpası göstərilir. Eyni zamanda, yay mövsümü ilə bağlı hava şəraiti səbəbindən qeyri-istehsal sektorunun PMI göstəricisinin də mülayim şəkildə geriləyə biləcəyi proqnozlaşdırılır.

Bazar ertəsi açıqlanacaq sənaye mənfəəti məlumatları isə ilin ortası üçün Çin şirkətlərinin marjalarını sıxan güclü rəqabət və qiymət müharibələrinin vəziyyəti barədə mənzərə təqdim edəcək. Bu dinamika bir çox şirkəti xarici bazarlara genişlənməyə sövq edib.

Nəticə: İnvestorlar Bu Həftə Nələri Gözləməlidirlər?

Bu iqtisadi həftə qarşıdakı aylarda qlobal pul siyasətinin istiqamətinin formalaşması baxımından həlledici məqam olacaq. Federal Reserve System, Bank of England və Bank of Japan-nın iclasları, eləcə də Avropadan gələn iqtisadi artım və inflyasiya məlumatları, Çindən isə biznes göstəriciləri fonunda investorlar qlobal bazarların hansı istiqamətə yönəldiyini anlamaq üçün hər bir detalı diqqətlə izləməli olacaqlar.

Bütün bunlar inflyasiya təzyiqlərinin yenidən artdığı və enerji qiymətlərinin yüksəldiyi bir şəraitdə qlobal iqtisadi mənzərənin necə dəyişəcəyinə dair mühüm siqnallar verəcək.