Giriş

Dünya üzrə maliyyə bazarları məlumat baxımından zəngin bir həftəyə hazırlaşır. Yüksək təsirli iqtisadi göstəricilər və geosiyasi hadisələr ABŞ, Avropa və Asiyada volatilliyi artıra bilər. İnvestorlar və analitiklər ABŞ istehlak xərclərindən tutmuş Hörmüz boğazının yenidən açılmasına qədər bir sıra siqnalları yaxından izləyəcəklər — bu inkişaf qlobal enerji qiymətlərinə və bazar əhval-ruhiyyəsinə ciddi təsir göstərə bilər.

Regionlar Üzrə Əsas İqtisadi Hadisələr

Bir neçə bir-birinə təsir edən amil bu həftəni xüsusilə yüksək riskli edir. İqtisadi göstəricilər enerji qiymətlərində davam edən təzyiqlərin istehlakçılar və bizneslərə necə təsir etdiyini ortaya qoyacaq, eyni zamanda mühüm bir təsdiq dinləməsi ABŞ pul siyasəti ilə bağlı gözləntiləri dəyişə bilər. Bununla yanaşı, Hörmüz boğazının yenidən açılması istiqamətində irəliləyiş qlobal neft qiymətlərinə və risk iştahına təsir edə biləcək geosiyasi qeyri-müəyyənlik yaradır.

Böyük İqtisadiyyatlar Nəyi Gözləyir?

Birinici. ABŞ iqtisadiyyatı: Pərakəndə satışlar, PMI və Federal Ehtiyat Sistemi perspektivi

1. Mart ayı pərakəndə satış göstəriciləri:

Çərşənbə axşamı açıqlanacaq ABŞ-ın mart ayı pərakəndə satış məlumatları həftənin ən çox gözlənilən göstəricilərindən biridir.

Analitiklər bu göstəricinin artan enerji qiymətlərinin istehlak xərclərinə necə mənfi təsir etdiyini ortaya qoyacağını gözləyirlər — bu xərclər artıq martdan əvvəl də zəifləyirdi və iqtisadiyyatda resessiya yönümlü mühitə və alıcılıq qabiliyyətinin azalmasına işarə edirdi.

Ardıcıl üçüncü ay zəif iqtisadi göstəricilər Federal Ehtiyat Sisteminin faiz endirimi gözləntilərini gücləndirə bilər, xüsusilə neft qiymətləri enməyə davam edərsə.

CME Group-un FedWatch alətinə görə, bazarlar hazırda 2025-ci ilin ikinci yarısında tək bir faiz endirimi ehtimalını üstün tutur.

London Stock Exchange Group-un məlumatlarına əsasən isə ilin sonuna qədər bir faiz endiriminin baş vermə ehtimalı 63% olaraq qiymətləndirilir.

2. Aprel PMI və Michigan Universitetinin istehlakçı etimadı

ABŞ-ın aprel ayı Purchasing Managers’ Index (PMI) göstəricisi istehsal və xidmət sektorlarının iqtisadi təzyiqlər fonunda vəziyyəti barədə yeni məlumatlar verəcək. Cümə günü açıqlanacaq Michigan Universitetinin son istehlakçı etimadı sorğusu isə ikinci rübə daxil olarkən ev təsərrüfatlarının ümumi əhval-ruhiyyəsini tamamlayacaq.

3. Kevin Warsh-un təsdiq dinləməsi:

ABŞ pul siyasəti üçün bu həftənin əsas hadisəsi Kevin Warsh-un Federal Ehtiyat Sistemi sədrliyi ilə bağlı təsdiq dinləməsidir. Bazarlar onun mümkün faiz endirimlərinin tempi və miqyası barədə mövqeyini, eləcə də Tramp administrasiyasının sürətli pul yumşaldılması siyasəti ilə uyğunluğu və ya ziddiyyətini diqqətlə izləyəcək.

İkincisi: Avropa iqtisadiyyatı — Avrozona PMI, Böyük Britaniya inflyasiyası və ECB siqnalları

Fransa, Almaniya və ümumilikdə Avrozonaya aid aprel PMI göstəriciləri bu həftə açıqlanacaq. Bu göstəricilər mart ayında enerji bazarında baş verən gərginliyin Avropada biznes fəaliyyətinə necə təsir etdiyini vaxtında qiymətləndirmək imkanı verəcək.

Məlumatlar xüsusilə vacibdir, çünki Avropa Mərkəzi Bankı (ECB) növbəti siyasət iclasına hazırlaşır. Bir sıra rəsmilər son inflyasiyanın keçici deyil, davamlı olması halında faiz artımına açıq olduqlarını bildiriblər.

Böyük Britaniyada isə çərşənbə günü açıqlanacaq mart CPI inflyasiya göstəricisinin 3%-dən yuxarı qalxacağı proqnozlaşdırılır. Bu, 30 may tarixində keçiriləcək İngiltərə Bankının iclasından əvvəlki son əsas inflyasiya göstəricisi olduğu üçün faiz gözləntilərinə ciddi təsir göstərəcək. Hazırda bazarlar ilin sonuna qədər 25 baza bəndlik faiz artımı üçün məhdud ehtimal qiymətləndirir.

Üçüncüsü: Asiya bazarları — Yaponiya Bankının siyasət qeyri-müəyyənliyi və Çin–ABŞ sammit hazırlıqları

Yaponiya Bankının faiz siyasəti trayektoriyası ətrafında davam edən qeyri-müəyyənlik Yaponiya bazarlarına təzyiq göstərməkdə davam edir.

Yaxın müddətdə faiz artımı ehtimalının aşağı qiymətləndirilməsi fonunda, bu həftə açıqlanacaq CPI göstəricisinin bazarlara birbaşa təsirinin məhdud olacağı gözlənilir.

Bunun əvəzinə, investorlar Yaponiya Bankı rəsmilərinin geosiyasi risklər və onların ölkənin iqtisadi perspektivinə və pul siyasəti yol xəritəsinə təsiri ilə bağlı açıqlamalarına fokuslanacaqlar.

Çin isə iyunun ortalarında ABŞ-la keçiriləcək yüksək səviyyəli sammitə hazırlaşır. Bu proses qeyri-bərabər iqtisadi performans fonunda baş verir: ÜDM artımı rəsmi hədəfləri tam qarşılamayıb, mart ayı xarici ticarət göstəriciləri isə gözləntilərdən xeyli aşağı olub.

ABŞ–Çin sammitinin nəticələrinin qlobal ticarət axınları və ümumi bazar əhval-ruhiyyəsi üzərində ciddi təsir yaratması geniş şəkildə gözlənilir.