Əsas məqamlar

  • Neft qiymətləri ilə ABŞ Treasury istiqrazlarının gəlirlilikləri arasında əlaqə 1990-cı ildən bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb.
  • Xam neftin bahalaşması inflyasiya təzyiqlərini artırır və bu, faiz dərəcələri ilə istiqrazların gəlirliliklərinə dair gözləntiləri dəyişə bilər.
  • Brent nefti üçün əsas müqavimət zonası 106–109 dollar, dəstək səviyyəsi isə 94 dollar ətrafındadır.

Neft qiymətləri hazırda niyə ABŞ xəzinə istiqrazlarının gəlirliliyinə təsir edir?

 ABŞ Treasury istiqrazlarının gəlirlilikləri uzun müddət əsasən inflyasiya və məşğulluq göstəriciləri, faiz dərəcələri ilə bağlı gözləntilər  və mərkəzi bank rəsmilərinin açıqlamaları ilə paralel hərəkət edib. Neft isə bazarın fərqli bir seqmentində yer alaraq əsasən təklif, tələb və qlobal iqtisadi artım dinamikasından asılı olub.  

Mənbə: Federal Reserve and WTIMənbə: Federal Reserve and WTI

Neft və istiqraz bazarları arasındakı bu fərq artıq aradan qalxmağa başlayır. Belə ki, Treasury istiqrazlarının gəlirlilikləri enerji qiymətlərindəki dəyişikliklərə daha həssas reaksiya verir.

Financial Times tərəfindən istinad edilən analitiklərin məlumatına görə, neft qiymətləri ilə ABŞ Treasury istiqrazlarının gəlirlilikləri arasındakı əlaqə 1990-cı ildən bəri ən güclü səviyyəsinə qayıdıb. Bu, bazarlarda üç onillikdən artıq müddətdə bu qədər aydın müşahidə olunmayan qarşılıqlı əlaqənin yenidən gücləndiyini göstərir.

Neft–gəlirlilik əlaqəsi səhm və kredit bazarlarına necə təsir edir?

Bu dəyişikliyin əhəmiyyəti ondadır ki, neft qiymətləri hazırda inflyasiya gözləntilərinin formalaşmasında və nəticə etibarilə ABŞ Treasury istiqrazlarının gəlirliliklərinin istiqamətinin müəyyən edilməsində daha böyük rol oynayır.

Xam neftin qiyməti yüksəldikdə investorlar bunu sadəcə enerji xərclərinin artması kimi qiymətləndirmirlər. Onlar bunu inflyasiyaya əlavə təzyiq yarada biləcək amil kimi görürlər. Bu isə öz növbəsində faiz dərəcələri ilə bağlı gözləntilərə və istiqrazların gəlirliliklərinin dinamikasına təsir göstərə bilər.

Neft və istiqrazlar arasındakı bu əlaqə daha da əhəmiyyətlidir, çünki onların hər biri iqtisadiyyatın böyük bir hissəsinə təsir edir. Treasury istiqrazlarının gəlirlilikləri korporativ kreditlərdən tutmuş ipoteka kreditlərinə qədər borclanma xərcləri üçün əsas göstəricilərdən biridir. Enerji isə istehsal, nəqliyyat və xidmətlərin xərclərinə təsir edir və onun qiymətindəki dəyişikliklər bir çox mal və xidmətlərin qiymətlərində özünü göstərir.

Beləliklə, neft qiymətləri və istiqrazların gəlirlilikləri eyni istiqamətdə hərəkət etdikdə, enerji qiymətlərindəki şok maliyyə bazarlarına daha sürətlə və daha geniş miqyasda ötürülə bilər.

Neft qiymətlərinin istiqrazların gəlirlilikləri ilə birlikdə yüksəldiyi dövrlərdə bu əlaqənin təsirləri artıq bazar davranışında özünü göstərib.

Neft–gəlirlilik əlaqəsi səhm və kredit bazarlarına necə təsir edir?

Belə bir mühitdə maliyyələşmə xərcləri artdıqca risk iştahı adətən zəifləyir. Bu isə səhm bazarlarına təzyiq göstərir və maliyyə şərtlərinin sərtləşməsinə səbəb olur. Təsir kredit bazarına da yayıla bilər. Burada investorlar xüsusilə faiz dərəcələrinə və enerji qiymətlərinə daha həssas olan sektorlar üzrə korporativ riskləri və borclanma xərclərini yenidən qiymətləndirirlər.

Bu səbəbdən neft qiymətlərini və istiqrazların gəlirliliklərini izləmək iqtisadi və maliyyə mənzərəsini qiymətləndirərkən getdikcə daha vacib olur. Fixed-income investorları enerji bazarını inflyasiya və məşğulluq göstəriciləri ilə yanaşı izləməlidirlər. Pul siyasəti üzrə qərar qəbul edənlər isə daha mürəkkəb mühitlə üzləşirlər. Belə bir şəraitdə neft qiymətlərinin yüksəlməsi həm inflyasiya, həm də gəlirliliklərlə bağlı gözləntiləri dəyişə bilər və eyni zamanda iqtisadi artım riskləri faiz dərəcələrindəki dəyişikliklərlə üst-üstə düşə bilər.

Brent nefti: İzlənilməli əsas səviyyələr

UKOİL, Mənbə: TradingViewUKOİL, Mənbə: TradingView

Qiymət hərəkətinə nəzər saldıqda, Brent xam nefti bir barrel üçün 106–109 dollar arasındakı texniki zonanı qırmağı bacararsa, mərkəzi banklar daha mürəkkəb mühitlə üzləşə bilər. Bu zona əvvəlki bir sıra qiymət zirvələrinin formalaşdığı əhəmiyyətli müqavimət sahəsidir.

Qiymət bu zonanı qıraraq onun üzərində möhkəmlənərsə, bu, yeni yüksəliş dalğası üçün şərait yarada və bazarın daha yüksək səviyyələri və yeni zirvələri hədəfləməsinə səbəb ola bilər. Digər tərəfdən, Brent hazırkı 94 dollar ətrafındakı dəstək zonasının altına düşərsə, bu, inflyasiya təzyiqlərini azalda və mərkəzi banklara pul siyasətini idarə etmək üçün daha geniş imkan verə bilər.